Postępowanie w kolce nerkowej

Postępowanie w kolce nerkowej
• opanowanie bólu
leki przeciwbólowe (paracetamol, metamizol, tramadol, pentazocyna, petydyna)
• wstępna diagnostyka: radiologiczne zdjęcie przeglądowe jamy brzusznej, badanie ultrasonograficzne układu moczowego, posiew moczu
• ułatwienie pasażu kamienia:
leki rozkurczowe (papaweryna, drotaweryna)
niesteroidowe leki przeciwzapalne (diklofenak, indometacyna, ibuprofen) – działają przeciwbólowo, zmniejszają odczyn zapalny, mają niewielkie działanie rozkurczające
nifedipina (ze względu na właściwości rozkurczające mięśniówkę gładką moczowodów) i prednizon (właściwości przeciwzapalne)
• nawodnienie (doustne lub dożylne) – uwaga: nadmierna podaż płynów może spowodować nasilenie bólu
• ewentualnie leki przeciwwymiotne (metoklopramid)
• zalecana aktywność ruchowa

W przypadku, gdy nie udaje się farmakologicznie opanować dolegliwości bólowych, należy zapewnić odpływ moczu z ponad przeszkody przez wprowadzenie do moczowodu cewnika podwójnie zagiętego (stentowanie moczowodu, cewnik podwójne J, cewnik JJ, cewnik „double pig tail”) na drodze cystoskopii, wytworzenie przezskórnej przetoki nerkowej lub zabiegowo usunąć kamień. U chorych z kolką nerkową, zastojem moczu i wysoką gorączką postępowanie to należy przeprowadzić w trybie nagłym, ze względu na możliwość rozwoju posocznicy moczopochodnej.

Leczenie zachowawcze
U 80% chorych z kamieniem o średnicy nie przekraczającej 4 mm dochodzi do samoistnego wydalenia złogu. Prawdopodobieństwo wydalenia złogu większego niż 7 mm z górnego odcinka moczowodu wynosi 25%, ze środkowego 45%, z dolnego 75%. Leczenie wspomagające opiera się na obfitej podaży płynów, leczeniu objawowym i wnikliwej obserwacji. Należy pamiętać o możliwości leczenia uzdrowiskowego i kuracji odpowiednio dobranymi wodami mineralnymi (np. Jan – Krynica, Dąbrówka – Szczawno Zdrój). Leczenie zachowawcze kamicy moczowodowej nie powinno trwać dłużej niż 4 – 6 tygodni.
Kamienie z kwasu moczowego oraz niektóre kamienie cystynowe mogą być rozpuszczone dzięki doustnej chemolizie. W przypadku złogów z kwasu moczowego polega ona na podawaniu allopurinolu i cytrynianów, pod stałą kontrolą pH moczu. Istnieje także możliwość chemolizy przezskórnej, która jest skuteczna u niektórych chorych z kamieniami struwitowymi, z kwasu moczowego, cystyny i bruszytu.

Leczenie zabiegowe
Zabiegowe usuwanie kamieni z górnych dróg moczowych jest uzasadnione w przypadku kamieni o średnicy większej niż 6-7 mm, szczególnie przy współistnieniu:
• utrzymujących się lub nawracających bólów
• zakażenia układu moczowego
• ryzyka roponercza lub posocznicy moczopochodnej
• przewlekłego utrudnienia odpływu moczu i postępującego upośledzenia czynności nerki
• ryzyka zablokowania odpływu moczu, szczególnie przy obecności jedynej czynnej nerki