Leczenie kamicy moczowej

Leczenie kamicy dróg moczowych obejmuje metody zabiegowe stosowane w celu usunięcia złogu z dróg moczowych i leczenie zachowawcze. Leczenie zachowawcze polega na działaniach zmierzających do zapobiegania nawrotom kamicy, rozpuszczaniu lub ułatwieniu samoistnego wydalania już uformowanych złogów. Leczenie zabiegowe wdraża się w przypadku, jeżeli ze względu na rozmiar kamienia jego samoistne wydalenie jest mało prawdopodobne, gdy niedrożność dróg moczowych lub ból utrzymuje się od dłuższego czasu, a zwłaszcza, gdy występują powikłania w postaci zakażenia moczu lub posocznicy. Wybór sposobu leczenia zabiegowego zależy od wielu czynników: wielkości kamienia, jego umiejscowienia, składu, stopnia zaklinowania oraz budowy anatomicznej dróg moczowych.

Szansa na samoistne wydalenie złogu o wielkości 5 mm wynosi 50-85%. Prawdopodobieństwo wydalenia złogów większych zmniejsza się wraz z ich wielkością i wynosi przy złogach 6mm 35%, przy złogach 7mm 25%, a przy złogach 8mm 10% [p7]. W przypadku małych złogów, które rokują samowydalenie postępowanie może być wyczekujące, z leczeniem przeciwbólowym i przeciwzapalnym. Okresowo ocenia się w badaniu USG układ moczowy, a w badaniach laboratoryjnych funkcję nerek. W napadzie kolki nerkowej stosuje się przede wszystkim środki przeciwbólowe, rozkurczowe i przeciwzapalne podawane w zależności od nasilenia dolegliwości drogą doustną, dożylną lub domięśniową

Usunięcia złogów z dróg moczowych można dokonać różnymi metodami. Najstarszy sposób to klasyczna operacja, obecnie wykonywana tylko w 1 – 5,4 % przypadków [p15 ]. Operacyjne leczenie kamicy nerkowej odbywa się przez nacięcie miedniczki nerkowej – pyelolithotomia, a także przez nacięcie miąższu nerki – nephrolithotomia. Nacięcie moczowodu, czyli ureterolithotomia – górna, środkowa lub dolna, to sposoby operacyjnego wydobycia złogu znajdującego się w moczowodzie. Wskazaniem do leczenia operacyjnego może być rozległa kamica odlewowa, współistnienie wad anatomicznych (m.in. zwężenie szyjek kielichów, kamienie w uchyłkach kielichów położonych ku przodowi, zwężenie połączenia miedniczkowo-moczowodowego), nieprawidłowe położenie nerek (kamica nerki ekotopowej, podkowiastej – PCNL i ESWL może być trudna lub niemożliwa, kamica nerki przeszczepionej – jeśli istnieje ryzyko uszkodzenia jelita), chorobliwa otyłość, zniekształcenia kręgosłupa, przykurcze i utrwalone zniekształcenia bioder i kończyn dolnych, współistniejące choroby uniemożliwiające wykonanie innych zabiegów (np. ciężkie schorzenia serca i płuc, nie pozwalające na długotrwałe unieruchomienie w pozycji leżącej na brzuchu).

Obecnie u większości chorych wymagających usunięcia kamieni z dróg moczowych stosuje się tzw. metody małoinwazyjne – kruszenie kamieni falami uderzeniowymi generowanymi pozaustrojowo ESWL oraz zabiegi endourologiczne i techniki laparoskopowe i retroperitoneoskopowe.